Geçmişten Günümüze Maden Sanatı

Geçmişten Günümüze Maden Sanatı

Türk sanatının önemli bir kolu olarak gelişen madeni eserlerin; çeşitli form ve bezemeleri ile Orta Asya’dan Anadolu’ya kadar uzanarak tarihin derinliklerinde zengin çeşitlilik sunar. Hem şekil verilebilirliği hem de şeklini koruması açısından uzun ömürlüğü sayesinde günlük kullanım eşyalarından süsleme eşyalarına kadar geniş bir ürün yelpazesinde yer alan madeni eserler, binlerce yıldır gündelik yaşamda yerini almaktadır.

Çatalhöyük’te yapılan arkeolojik kazılarda çıkarılan bakır ve kurşundan yapılmış süs eşyaları, maden sanatında Anadolu’nun ilk adres olduğunu göstermektedir. Orta Asya’daki en eski Türk yerleşmelerinde ortaya çıkarılan arkeolojik buluntular ve yazılı kaynaklar hatta Türk destanları da bunu destekler. Demir, bronz ve altına ustaca hakim olunduktan sonra bu sanat, sonraki yüzyıllarda da devam ettirilmiştir. Kurganlardan ele geçen buluntular ve Orta Asya duvar resimlerindeki tasvirler, Türklerde erken dönemlerden itibaren gelişmiş bir maden sanatının olduğunu kanıtlamaktadır.

Türk maden sanatının en iyi örnekleri demir kullanımı ve demir ustalığında ileri olan Hun devrinde görülür. Hunlar, Göktürkler, Uygurlar, Karahanlılar, Gazneliler, Selçuklular birbirlerine her türlü kültürel mirası aktarmışlardır. Osmanlı döneminde ise Türk maden sanatının gelişimi Anadolu ve Balkanlar’da doruğa ulaşmıştır.

Maden sanatının örneklerinden altın, gümüş, bakır, pirinç ve tunç objeler Selçuklu ve Osmanlı ustalarının eserleridir. Maden yapımında dövme, döküm ve çekme tekniği, süslemede ise kazıma, kabartma, kakma, deliklendirme, savatlama, telkari, mine ve yaldız teknikleri uygulanmıştır.

Madene dayalı el işçiliği özellikle Anadolu Selçuklu döneminde zirveye ulaşmıştır. Altın ve gümüşün kullanıldığı kuyumculuk sanatı Türklerde imparatorluğun zenginliğini yansıtmaktadır. Osmanlı İmparatorluğu döneminde ise maden yataklarının yoğun olarak işletilmesi sonucunda maden sanatımız daha da gelişerek günümüze kadar ulaşmıştır.

Anadolu’nun maden yatakları açısından zenginliği maden kullanımını geleneksel Türk sanatı haline getirmiştir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir