Zili (Sili) Dokuma

Zili (Sili) Dokuma

Zili Dokuma; cicimde olduğu gibi, bez dokuma veya atkı yüzlü dokumalarda, dokuma yapılırken atkı ipliklerinin arasına desen ipliklerinin sıkıştırılması ile oluşan ancak desen ipliklerinin üç üstten bir alttan atlayarak dokuma yüzeyini tamamen doldurulduğu ve dokuma boyunca birbirine paralel çizgiler halinde yivlerin göründüğü dokuma çeşidine verilen isimdir.

Cicim dokumaya benzemekle beraber daha kalın ve kaba görünümlüdür. Çözgü ipliği genellikle kıldır. Cicimle aynı teknik özelliklere sahip zililer, desenlerinin yüzeyde hiç boşluk bırakılmadan dokunmuş olması ile cicimlerden ayrılır. Zililer, “ıstar” adı verilen dikey tezgahta ters tarafı yüzde olmak üzere dokunur. Tekniği, cicimlere göre daha kolaydır.

Dokuyucular desenlerinin sade ve dokumanın kolay olması nedeniyle tercih ederler. Yörük köylerinde bu dokuma hala yapılmaktadır. Zili desenleri Türkistan halı desenlerine benzemektedir. Dokuma tekniği her desene uygun olmadığı için zili desenleri değişiklik göstermemiştir. Dokuma özelliğine “düz, çapraz, seyrek, damalı ve konturlu” zili dokumalar olarak çeşitlenirler. Çerçeveli zili, damalı zili olarak gruplanır.

Zili dokumalar, çeşitli çadır eşyası, ekin çuvalları, minder ve yaygılarda, heybe, yastık, çuval, torba, yer yaygısı ve duvara asılmak için kullanılır.

İç Anadolu’da (Konya, Kayseri, Niğde, Kırşehir), Akdeniz Bölgesinde (Toroslar, Adana, Gaziantep) desenler değişik renk ve malzemeyle dokunmuş olan yastık, minder, çuval ve ufak yaygılardan oluşur.

Batı Anadolu’da ise (Eskişehir, Manisa, Balıkesir, Aydın, Kütahya, Çanakkale, Bergama, Antalya, Fethiye) hemen her yörede bu dokumaya yaygın olarak rastlanır. Genellikle çeyiz eşyası olarak dokunan bu örnekler, namazlık, yer sergisi ve heybeye kadar geniş bir kullanım alanına sahiptir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir